Ονομα του εντόμου:Ceratis capitata
Φάσμα προσβαλλομένων:
Η μύγα βρίσκεται σε όλες τις περιοχές που έχουν ζεστό κλίμα (Μεσογειακού τύπου). Αυτό το έντομο προσβάλλει πάνω από 260 διαφορετικά είδη καρπών (αμπέλι, κεράσι, εσπεριδοειδή, ροδάκινο, μήλο, βερύκοκο, δαμάσκηνο, αχλάδι, κλπ.), άνθη, λαχανικά και ξηρούς καρπούς. Προτιμά τα ψιλόφλουδα, ώριμα, χυμώδη φρούτα. Οι ξενιστές του περιλαμβάνουν το αβοκάντο, μπανάνα, καφεόδεντρο, μάγκο, παπάγια, πιπεριές, διόσπυρο, bittermelon, carambola (star fruit), guava.
Συχνότητα και σπουδαιότητα:
H Mεσογειακή μύγα, Ceratis capitata, είναι ένα από τα πλέον καταστροφικά για τους καρπούς έντομα στον κόσμο. Εξαιτίας της ευρείας διάδοσής του σ'όλο τον κόσμο, της ικανότητάς του να αντέχει σε ψυχρότερα κλίματα περισσότερο από τα άλλα παρόμοια είδη, και το ευρύ φάσμα των ξενιστών του, κατατάσσεται πρώτο στην πρόκληση οικονομικών βλαβών από έντομα. Σπάνια προσβάλλεται σοβαρά το αμπέλι.
Συμπτώματα:
Η ζημιά στις καλλιέργειες που προκαλούν οι μύγες αυτές προέρχεται από την εναπόθεση αυγών στις ρόγες του σταφυλιού, τη συνακόλουθη θρέψη της κάμπιας και την αποσύνθεση των φυτικών ιστών από την προσβολή από δευτερεύοντες μικροοργανισμούς.
Η διατροφή της κάμπιας από τις ρόγες είναι ιδιαίτερα καταστροφική. Οι προσβεβλημένες ρόγες μοιάζουν μουσκεμένες. Οι σήραγγες που δημιουργούν οι κάμπιες, γίνονται σημεία εισόδου για βακτήρια και μύκητες.
Περιγραφή του εντόμου:
Diptera, Tephritidae
Η ενήλικη έχει μήκος 4-5 χιλιοστά, δηλαδή, τα 2/3 του μήκους της οικιακής μύγας.
Το χρώμα του σώματος είναι κιτρινωπό με ίχνη καφέ ειδικά στο υπογάστριο, πόδια και φτερά. Το ωοειδές υπογάστριο έχει αραιό, λεπτό μαύρο τρίχωμα στο πάνω μέρος, ενώ στη βάση του υπάρχουν δυο στενές, λοξές, ανοιχτόχρωμες λωρίδες. Το θηλυκό ξεχωρίζει από τον ασκό εναπόθεσης αυγών στο πάνω μέρος του υπογάστριου. Οταν επεκταθεί πλήρως, ο ασκός αυτός επιμηκύνεται σαν σωλήνας, περίπου 6 φορές.
Τα φτερά είναι πλατιά, διάφανα και στιλπνά, με μαύρα, καφέ και κίτρινα στίγματα. Στο μέσον κάθε φτερού υπάρχει μια πλατιά καφεκίτρινη λωρίδα. Η άκρη της βάσης έχει καφεκίτρινες πιτσιλιές, ενώ η υπόλοιπη περιοχή της βάσης είναι ριγέ, με μαύρες γραμμές και ακτινοειδείς φλέβες, που έχουν ανάμεσά τους μαύρα στίγματα. Το αρσενικό έχει στο κεφάλι δυο μακριές μαύρες τρίχες με άκρες σε σχήμα διαμαντιού, ανάμεσα στα μάτια, κοντά στις κεραίες. Τα μάτια είναι κοκκινο-πορφυρά.
Η κάμπια έχει μέγεθος 9Χ2 χιλιοστά, χρώμα κρεμ με κυλινδρικό σχήμα. Ξεχωρίζει από τις κάμπιες των άλλων καρπών από τα πρόσθια ή τα θωρακικά αναπνευστικά όργανα, που φέρουν σωληνάρια σαν δάχτυλα τα οποία φτάνουν σε αριθμό τα 7-11, αλλά τυπικά είναι 9-10. Τα αυγά είναι λεπτά, στρογγυλά, λεία και λαμπερά λευκά. Το κουκούλι είναι κυλινδρικό και σκούρο καφεκόκκινο.
Κύκλος ζωής:
Ο χρόνος που απαιτείται για να ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής του υο Medfly υπό τροπικές συνθήκες είναι 21-30 ημέρες. Τα θηλυκά εναποθέτουν τα αυγά τους κάτω από την επιδερμίδα του καρπού που μόλις αρχίζει να ωριμάζει, συνήθως απ’ εκεί όπου, η επιδερμίδα είναι διαρρηγμένη. Η ίδια οπή για την εναπόθεση μπορεί να χρησιμοποιείται από περισσότερα του ενός θηλυκά κι έτσι μπορεί σ’ ένα σημείο να συγκεντρωθούν μέχρι και 75 αυγά. Κάθε θηλυκό εναποθέτει 2-10 αυγά. Τα αυγά εκκολάπτονται σε 1,5-3 ημέρες σε θερμό καιρό. Συνήθως τα θηλυκά πεθαίνουν μετά την εναπόθεση. Όταν εκκολαφθεί από το αυγό η κάμπια αρχίζει να τρέφεται σχεδόν αμέσως. Σχηματίζονται σήραγγες, αλλά συνήθως όλες οι κάμπιες τρέφονται μαζί από την ίδια σήραγγα, ώσπου ν’ αναπτυχθούν σχεδόν πλήρως.
Η ανάπτυξη της κάμπιας περνά από τρια στάδια: Στο πρώτο στάδιο το σώμα είναι διαφανές. Στο δεύτερο, είναι μερικά διαφανές, ενώ στο τρίτο, γίνεται τελείως αδιαφανές, λευκό ή στο χρώμα της χωνευμένης τροφής. Το ακριβές μέγεθος της κάμπιας εξαρτάται από το πόσο τρώει. Τα στάδια αυτά διαρκούν από 6-26 ημέρες, ανάλογα με τη θερμοκρασία και τον ξενιστή. Όταν αναπτυχθεί πλήρως η κάμπια, ο καρπός πέφτει στο έδαφος όπου αρχίζει και η ύφανση του κουκουλιού. Οι κάμπιες εγκαταλείπουν τον καρπό πολλές μαζί ακριβώς ή αμέσως μετά το ξημέρωμα και υφαίνουν το κουκούλι τους μέσα στο έδαφος, σε βαθος 2-4 εκ., ή όπου αλλού μπορούν. Η ελάχιστη διάρκεια αυτού του σταδίου είναι 6-13 ημέρες. Οι ενήλικες βγαίνουν από τα κουκούλια νωρίς το πρωί, μόλις ζεστάνει ο καιρός, ενώ πιο σπάνια όταν κάνει κρύο. Μπορούν να πετάξουν σε κοντινές αποστάσεις, αλλά ο άνεμος τις μεταφέρει σε αποστάσεις άνω του ενός χιλιομέτρου.
Η συνουσία μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Τα ενήλικα έντομα, μόλις εμφανιστούν δεν είναι ώριμα σεξουαλικά. Τα αρσενικά δραστηριοποιούνται 4 ημέρες μετά την εμφάνισή τους, και στις 5 ημέρες έχει παρατηρηθεί συνεύρεση. Τα θηλυκά είναι έτοιμα 6-8 ημέρες μετά την έξοδό τους από το κουκούλι. Και τα δυο φύλλα δραστηριοποιούνται σεξουαλικά σ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.Αν δεν έχουν πρόσβαση σε τροφή, τα ενήλικα έντομα πεθαίνουν σε 2-4 ημέρες μετά την εμφάνισή τους. Το 50% των εντόμων πεθαίνουν τους πρώτους δυο μήνες μετά την εμφάνισή τους. Κάποια ενήλικα ξεπερνούν τον ένα χρόνο ζωής υπό ευνοϊκές συνθήκες δηλ. έχοντας τροφή και νερό και δροσερό κλίμα. Κάτω από τέτοιες συνθήκες, οι διαδοχικές γενεές θα είναι πολυπληθείς και μακρόβιες..
Αντίθετα, η έλλειψη καρπών για 3-4 μήνες, μειώνει τον πληθυσμό στο ελάχιστο.
Αντιμετώπιση:
Ο χημικός ψεκασμός με Malathion και Triclorfon, στην αρχή της ωρίμανσης του σταφυλιού, συνιστάται για τον έλεγχο των ενήλικων πληθυσμών της Μύγας Μεσογειακού Καρπού.
