Ονομασία ασθένειας: PHOMOPSIS CANE, LEAF SPOT KAI FRUIT ROT (EXCORIOSIS)
Προκαλών οργανισμός: Phomopsis viticola (Ascomycotina, Diaporthales, Valsaceae)
Φάσμα προσβαλλομένων: Αμπέλι (Vitis sp.) και αναρριχητικό virginia (Parthenocissus quinquefolia)
Συχνότητα και σπουδαιότητα:
Η Phomopsis cane και η Leaf spot είναι ευρύτατα διαδεδομένες στα αμπέλια. Οι ασθένειες αποδυναμώνουν τα αμπέλια, μειώνουν τη σοδειά και απαξιώνουν ποιοτικά τους καρπούς. Αυτές οι νόσοι έρχονται συχνά πρώτες στη χρονική ακολουθία εμφάνισης στο αμπέλι.
Συμπτώματα και παραλλαγές:
Στα προσβεβλημένα νεαρά φύλλα οι άκρες έχουν κηλίδες μικρές, ανοιχτοπράσινες ή χλωρωτικές, ακανόνιστες έως στρογγυλές, με σκουρόχρωμο κέντρο
Σκουροκάστανες προς μαύρες κηλίδες μπορεί να εντοπιστούν και σε κύρια και δευτερεύοντα νεύρα των φύλλων και σε μίσχους. Τα μολυσμένα μέρη των φύλλων γίνονται κίτρινα και ύστερα καφέ. Στους βλαστούς, μικρές κηλίδες με μαύρο κέντρο εντοπίζονται κυρίως στη βάση. Οταν οι κηλίδες μεγαλώσουν κατά λίγα χιλιοστά, τα επιφανειακά στρώματα των βλαστών σπάζουν στα μολυσμένα σημεία.
Στις ταξιανθίες εμφανίζονται κηλίδες παρόμοιες μ'εκείνες των φύλλων και των βλαστών.
Στις ταξιανθίες εμφανίζονται κηλίδες παρόμοιες μ'εκείνες των φύλλων και των βλαστών.
Οι μίσχοι των τσαμπιών μπορούν να καταστραφούν ή να καταστούν εύθραυστοι αν υπάρξει ισχυρή μόλυνση. Τα τσαμπιά αυτά θα κοπούν και οι καρποί θα χαθούν. Οι βλάβες στα φύλλα, βλαστούς και τσαμπιά είναι ανενεργές στη διάρκεια της θερινής ζέστης αλλά η βροχή πριν τη συγκομιδή μπορεί να προκαλέσει ανοιχτοκάστανα στίγματα σε καθαρές ρόγες, στίγματα που μεγεθύνονται και σκουραίνουν. Οι ρόγες συρρικνώνονται και γίνονται μούμιες (Εικ.36). Η βαριά μόλυνση έχει ως αποτέλεσμα άσχημη εμφάνιση και στη βάση του βλαστού.
Κύκλος ασθένειας:
Ο μύκητας διαχειμάζει στο φλοιό και τους μίσχους των φύλλων. Τα μαύρα καρποφόρα σώματα του μύκητα διαχειμάζουν σε μολυσμένες βέργες και άξονες ανθοφορίας. Στη διάρκεια των βροχών στις αρχές της άνοιξης, τα σπόρια χύνονται από τα χυμώδη σώματα και πλημμυρίζουν τους ευπαθείς νεαρούς ιστούς. Η μόλυνση εμφανίζεται αφού σκάσουν τα μπουμπούκια στη βάση του μίσχου τους, ή πιό κοντά στους κόμπους, μετά τη βλάστηση των πυκνιδιοσπόρων με ευνοϊκή θερμοκρασία (10-18 °C) και βροχή που διαρκεί τουλάχιστον 12 ώρες, διεισδύοντας μετά στους εσωτερικούς ιστούς του ξυλήματος.
Οι βλάβες σε βλαστούς και φύλλα εμφανίζονται 3-4 εβδομάδες μετά τη μόλυνση αλλά δε σχηματίζουν νέους σπόρους μέχρι τον επόμενο χρόνο. Οι άξονες ανθοφορίας είναι ευάλωτοι από την πρώτη στιγμή που γίνονται ορατοί, μέχρι τη στιγμή που θα σχηματιστούν καρποί στο μέγεθος μπιζελιού.
Οι μολύνσεις στους καρπούς αρχίζουν από τη φάση της ανθοφορίας, ύστερα ο μύκητας παραμένει σε νάρκη μέχρι τη συγκομιδή. Ετσι, μπορεί να προκληθεί σοβαρή σήψη στους καρπούς κατά τη συγκομιδή αν την περίοδο της ανθοφορίας υπάρξει μεγάλη υγρασία και δεν παρασχεθεί προστασία έναντι των μυκήτων, ειδικά σε αμπέλια υψηλού κινδύνου . Η μετάδοση σε μακρινές αποστάσεις επέρχεται μέσω της διακίνησης του μολυσμένου αναπαραγωγικού υλικού.
Αντιμετώπιση: H phomopsis γίνεται πρόβλημα όταν αφεθεί ο μύκητας να εγκατασταθεί σε νεκρές βέργες στο αμπέλι. Οι προσβεβλημένες βέργες πρέπει ν'απομακρύνονται με το κλάδεμα για ν'αποφευχθεί η μετάδοση. Η σκουριά της βέργας και τα στίγματα στο φύλλο αντιμετωπίζονται με ένα συνδυασμό εξυγίανσης και εφαρμογής μυκητοκτόνου. Στο κλάδεμα, απομακρύνετε κάθε νεκρό ή μολυσμένο ξύλο.
Οι μολύνσεις στις βέργες και τα φύλλα μπορούν να εμποδιστούν με ένα ή δυο ψεκασμούς στην αρχή της περιόδου. Ο αριθμός των μολυσμένων νεαρών βλαστών τα δυο προηγούμενα χρόνια, σε συνδυασμό με τις παρατεταμένες περιόδους βροχής του τρέχοντος έτους, αποτελούν ενδείξεις για το αν χρειάζεται ένας ή δυο ψεκασμοί με μυκητοκτόνο. Η περίοδος από την άνθιση μέχρι το σχηματισμό των καρπών είναι εποχή κρίσιμη για την προστασία του καρπού από μολύνσεις, εφόσον υπάρχει υγρασία. Δεν υπάρχει μυκητοκτόνο που να παρέχει αντιμετώπιση μετά τη μόλυνση.
